[Ngữ pháp] V + 았/었더니 "đã… nên…"/ "mà"

1. Đã làm gì đó rồi phát hiện một điều mới

Diễn tả sau khi thực hiện hành động ở mệnh đề trước, người nói phát hiện ở mệnh đề sau một điều gì đó mới, khác với sự việc, tình huống trong quá khứ. Trong trường hợp này, có thể thay bằng cấu trúc tương đương "-(으)니까".

학교에 갔더니 아무도 없었다.
Tôi đã đến trường mà chẳng có bất cứ ai.

유리 씨에게 전화했더니 계속 통화중이었다.
Tôi đã gọi điện thoại cho Yu-ri mà máy đang bận liên tục.

백화점에 갔더니 사람이 많았어요.
= 백화점에 가니까 사람이 많았어요.
Tôi đến tiệm bách hóa thì thấy rất đông người.

2. Điều đã làm trở thành nguyên nhân dẫn đến kết quả

Cấu trúc còn thể hiện sự việc, hành động trong quá khứ trở thành lý do, nguyên nhân của vế sau. Có thể dịch là "đã... nên...".

찬 음식을 계속 먹었더니 배가 좀 아프다.
Do đã liên tục ăn đồ ăn lạnh nên bụng tôi đã bị đau.

열심히 공부했더니 시험을 잘 볼 수 있었다.
Vì đã học tập chăm chỉ nên đã có thể thi tốt.

가: 에바 씨, 기분이 좋아 보이네요.
나: 시험공부를 열심히 했더니 시험 점수가 잘 나왔거든요.
가: Eva à, tâm trạng cậu trông có vẻ tốt vậy nè.
나: Mình đã học hành chăm chỉ nên đã đạt được điểm thi cao đó cậu.

3. Chủ ngữ ở mệnh đề trước là ngôi thứ ba

Cũng có trường hợp chủ ngữ ở mệnh đề trước là ngôi thứ 3 và người nói đang hồi tưởng hành động đã hoàn thành của người khác — khi đó, mệnh đề sau thường diễn tả phản ứng đối với hành động ở mệnh đề trước (hành động ở trước là nguyên nhân dẫn tới kết quả ở sau).

아키라 씨가 피아노를 쳤더니 사람들이 박수를 쳤습니다.
Akira chơi đàn piano, (vì thế) mọi người vỗ tay.

사람들이 웃었더니 게이코 씨 얼굴이 빨개졌어요.
Mọi người đã cười, vì thế Keiko đã đỏ mặt.

4. Phân biệt -더니 và -았/었더니

Hai cấu trúc tương tự về ý nghĩa nhưng khác nhau: "-더니" chỉ dùng với ngôi thứ 2, thứ 3 (trừ ngoại lệ nhỏ) và đi được với cả động từ lẫn tính từ; còn "-았/었더니" chỉ dùng với ngôi thứ nhất và chỉ đi với động từ.

(내가) 선풍기를 밤새 틀고 잤더니 감기에 걸렸다.
Do cả đêm đã bật quạt và ngủ nên tôi đã bị cảm lạnh.

아프다더니 병원에 가 봤어요?
Bị đau vậy mà, đã thử đến bệnh viện chưa?
네, 가 봤더니 의사 선생님이 약 먹고 푹 쉬래요.
Vâng, tôi đã đến đó nên bác sĩ đã dặn phải uống thuốc và nhất định phải nghỉ ngơi.