[Ngữ pháp] [Động từ/Tính từ] 아요/어요 (1)

Ví dụ: 가다 → 가요, 보다 → 봐요, 마시다 → 마셔요

1. Quy tắc chia theo hòa âm

Nếu âm tiết cuối của thân từ có nguyên âm "ㅏ/ㅗ" thì thêm "아요"; các nguyên âm còn lại thêm "어요"; riêng "하다" chia thành "해요".

날씨가 좋아요.
Thời tiết đẹp.

저는 매일 책을 읽어요.
Tôi đọc sách mỗi ngày.

2. Các dạng rút gọn phổ biến

가다 → 가요. (không thêm "아" trùng lặp)
보다 → 봐요. (오 + 아 → 와)
마시다 → 마셔요. (이 + 어 → 여)

3. Ngữ điệu câu hỏi và câu trần thuật

"아요/어요" dùng chung cho cả câu trần thuật, câu hỏi, câu mệnh lệnh và câu đề nghị — chỉ khác nhau ở ngữ điệu khi nói (lên giọng ở cuối câu để hỏi, giữ đều hoặc xuống giọng khi kể).

지금 뭐 해요? (lên giọng — câu hỏi) — Đang làm gì thế?
저는 밥을 먹어요. (giữ đều — câu trần thuật) — Tôi đang ăn cơm.

4. Kết hợp với quá khứ, tương lai và với danh từ

어제 친구를 만났어요. (quá khứ)
내일 학교에 갈 거예요. (tương lai)

Nếu phía trước là danh từ thì dùng dạng "이에요/예요" thay vì "아요/어요".

저는 회사원이에요.
Tôi là nhân viên công ty.
지연 씨는 제 친구예요.
Jiyeon là bạn của tôi.

5. Trường hợp bất quy tắc và so sánh với "-ㅂ니다/까"

Một số động từ/tính từ chia theo quy tắc bất quy tắc (으, ㅂ, ㄷ, 르...) trước khi thêm "아요/어요". So với đuôi câu trang trọng "-ㅂ니다/-ㅂ니까", "아요/어요" mang sắc thái gần gũi, thân thiện hơn nhưng vẫn giữ được sự lịch sự cần thiết trong giao tiếp hằng ngày.

바빠요. (바쁘다, bất quy tắc 으)
더워요. (덥다, bất quy tắc ㅂ)

6. Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Làm sao phân biệt câu hỏi và câu trần thuật khi cùng dùng "아요/어요"?
Đáp: Dựa vào ngữ điệu khi nói: lên giọng ở cuối câu là câu hỏi, giữ giọng đều hoặc xuống nhẹ là câu trần thuật; khi viết thì dựa vào dấu chấm hỏi.

Hỏi: "아요/어요" có ý nghĩa nào khác không?
Đáp: Có, ngoài chức năng đuôi câu trần thuật/nghi vấn thông thường ở trên, "아요/어요" còn có một ý nghĩa khác khi kết hợp trong ngữ cảnh riêng — xem chi tiết tại 아/어요 (2).

Biên soạn: Đội ngũ Du Học BA | Đào Tạo Tiếng Hàn